Dział: Scenariusze i konspektyDodaj artykuł

Scenariusz lekcji wychowawczej — ŻYJĘ BEZ RYZYKA AIDS

Joanna Bobkowska

Dla klasy II gimnazjum lub starszej. (3 godziny lekcyjne).

Cele:

Zajęcia mają przede wszystkim na celu uświadomienie uczniom zagrożeń związanych z tą chorobą i możliwościami zarażenia wirusem HIV. Przybliżenie tej tematyki oraz uzmysłowienie jak, wbrew pozorom, trudno zarazić się wirusem. Zajęcia mogą być kontynuacją zajęć o tolerancji. O tę tematykę będzie zahaczała część zajęć.

Po zajęciach:

- Uczeń poznał historię rozprzestrzenienia się wirusa,

- Rozróżnia pojęcie: HIV i AIDS,

- Zna drogi zakażenia,

- Wie, że HIV uszkadza układ odpornościowy,

- Poznał najczęściej występujące fakt i mity dotyczące HIV i AIDS,

- Zapoznał się z sytuacją osób zarażonych wirusem HIV we współczesnym świecie,

- Wie kiedy jest Światowy Dzień Walki z AIDS,

- Wie, co symbolizuje czerwona wstążka.

Materiały:

Szary papier, pisaki, karteczki w kolorach czerwonym i zielonym, karty „zgadzam się/nie zgadzam się”, koperty dla każdego ucznia z karteczkami w środku-na każdej karteczce jest symbol „+” lub „–„.

Przebieg lekcji

Ćwiczenia wprowadzające, rozluźniające. Uczniowie siadają w kręgu. Prowadzący zajęcia opowiada krótko o fikcyjnej zakochanej parze, która podejmuje decyzję o wstąpieniu w związek małżeński. Nauczyciel może ilustrować swoją opowieść szkicując przedstawianą sytuację na tablicy, bądź przygotować wcześniej odpowiedni rysunek. Opowiada, że dziewczyna miała wcześniej chłopaka, ale nigdy nie odważyła się pójść z nim do łóżka. Natomiast chłopak miał wcześniej 4 dziewczyny. Z każdą z nich łączyły go bliższe stosunki (między innymi seksualne). Z obecną partnerką decyduje się na dalsze wspólne życie, a wstępując w związek małżeński oboje obiecują sobie wzajemną wierność.

Jaka jest możliwość, że któreś z nich, czy ich przyszłych dzieci zachoruje na AIDS?

Po zadaniu pytania i odpowiedziach z klasy nauczyciel orientuje się, jaki jest poziom znajomości tematyki związanej z HIV i AIDS w jego klasie. W zależności o sytuacji podaje kilka informacji wprowadzających, historycznych, ciekawostek.

· 1986r. – pierwszy śmiertelny przypadek AIDS w Polsce,

· HIV to wirus, który powoduje chorobę – AIDS (Zespół Nabytego Braku Odporności),

· Właściwie nie umiera się na AIDS (to potoczne określenie), ale na choroby, którymi zaatakowany jest organizm w miedzy czasie zakażony HIV (ponieważ organizm jest bardzo osłabiony i nie potrafi się bronić),

· 25 mln. osób zmarło już na AIDS, 65 mln. zakaziło się HIV, przy czym na świecie jest 300 mln. chorujących na malarię,

· Najbardziej zagrożone są osoby 15-24 letnie, kobiety,

· W Afryce 40% ludności jest zakażona wirusem HIV,

· W Polsce zakażonych ok. 20 tys.,

· Dziennie zaraża się 14 tys. osób (90% w krajach rozwijających się),

· AIDS jest przyczyną zgonu co dwudziestego człowieka na ziemi,

· Prawie wyeliminowano ryzyko (do 1%) zarażenia płodu, dziecka, gdy zarażona jest matka,

· Obecność wirusa we krwi można stwierdzić dopiero po 3-9 miesiącach od zarażenia,

· Najdłuższy okres życia z AIDS to obecnie 15 lat,

· Zarazić można się przez bezpośredni kontakt z odpowiednią ilością płynów ustrojowych zarażonego, szczególnie niebezpieczny jest kontakt, gdy mamy na ciele zadrapania, otwarte ranki,

· Nie mówi się obecnie o grupach ryzyka zarażenia wirusem HIV, a o ryzykownych zachowaniach.

Nauczyciel nie podaje tych informacji jako suche fakty, lecz pozwala dopytywać uczniów o szczegóły ich dotyczące. W ramach swoich kompetencji udziela odpowiedzi na zadawane pytania, lub wspiera się wiedzą zaproszonej wcześniej pielęgniarki.

Następnie prowadzący podaje kilka, kilkanaście sytuacji i zachowań ryzykownych, a uczniowie wypowiadają się, czy w podany sposób można zarazić się wirusem HIV? Omawiamy szczegółowo każdą okoliczność.

Przykładowe sytuacje:

  • Przez dotyk (uścisk dłoni),
  • W autobusie,
  • Używanie wspólnych naczyń, sztućców,
  • W toalecie,
  • Przez stosunek płciowy,
  • Pocałunek,
  • Petting,
  • Wizytę u fryzjera,
  • Wizytę u dentysty,
  • Dotknięcie krwi,
  • Kichnięcie,
  • Przez łzy,
  • Stosunki homoseksualne, heteroseksualne,
  • Używanie wspólnych igieł i strzykawek,
  • Oddech

Uczniowie mogą dojść do wniosku, że każda sytuacja jest ryzykowna, że w momencie, gdy jedna z osób jest zarażona, a druga posiada jakieś zadrapanie, rankę, to w szczególnej sytuacji może dojść do zarażenia. Rolą nauczyciela jest uświadomienie tego zagrożenia z jednej strony, z drugiej jednak uprzytomnienie konieczności nabrania pewnego dystansu („nie dajmy się zwariować”).

Kolejne ćwiczenie ma unaocznić, do jakich sytuacji może dojść, gdy na każdym kroku będziemy spodziewać się takiego zagrożenia.

Każdy z uczniów otrzymuje kartę „zgadzam się/nie zgadzam się” i ustosunkowuje się do podanych na niej stwierdzeń.

KARTA „ZGADZAM SIĘ/NIE ZGADZAM SIĘ”

KARTY PRZYKŁADOWYCH STWIERDZEŃ

Nie ma nic złego w homoseksualizmie

Osoby zakażone wirusem HIV powinny być traktowane ze współczuciem

Uzależnieni od narkotyków dożylnych powinni być zaopatrywani w sterylne igły

Wszyscy, którzy są zakażeni powinni informować o tym innych ludzi

Osoby zakażone wirusem HIV same sobie są winne

Prezerwatywy powinny być bezpłatne i dostępne dla wszystkich potrzebujących

Przymusowe testy są jedyną metodą do zahamowania rozprzestrzeniania się wirusa HIV

Osoby zakażone wirusem HIV nie powinny pracować z innymi ludźmi

Młodzi ludzie powinni unikać kontaktów seksualnych ze względu na AIDS

Dzieciom zakażonym wirusem HIV nie powinno pozwalać się uczęszczać do szkoły z innymi dziećmi

Mógłbym odwiedzić przyjaciela chorego na AIDS

Nie poszedłbym do lekarza lub stomatologa, który leczy ludzi zakażonych wirusem HIV lub chorych na AIDS

Ludzie zakażeni wirusem HIV powinni żyć w odosobnieniu od innych ludzi

Byłbym gotów opiekować się przyjacielem, bądź krewnym, chorym na AIDS

Mógłbym jeść w restauracji, w której jedna z pracujących osób jest chora na AIDS

Ludzie zakażeni wirusem HIV powinni być karani, jeżeli zakażają tym wirusem innych

W zależności od czasu i zaangażowania uczniów omawiamy każdą sytuację, bądź tylko kilka wybranych, wzbudzających najwięcej kontrowersji.

Podczas omawiania poszczególnych sytuacji klasa dzieli się na dwa obozy – za i przeciw. W takich grupach zbierają odpowiednie argumenty, a następnie nauczyciel inicjuje dyskusję, w której również może brać udział podpowiadając ewentualnie argumenty to jednej to drugiej grupie.

Dyskusje takie zwykle wzbudzają wiele emocji. Takie ich wyzwolenie przydatne będzie do kolejnego ćwiczenia.

Przyjęcie

Prowadzący nakreśla sytuację. Uczniowie mają sobie wyobrazić, że są na wspaniałym przyjęciu. Jest tam bardzo dużo ludzi. Przepyszne jedzenie, rewelacyjna muzyka, wszyscy bawią się szampańsko. Jedna z osób na przyjęciu zarażona jest śmiertelnym wirusem HIV. Zarazić (stworzyć sytuację zagrożenia, ryzykowną) można się nim poprzez podanie dłoni, osoba „zakażona” „zaraża” drapiąc palcem w spód dłoni osoby, której podaje rękę. Tak zarażona osoba, może dalej rozprzestrzeniać wirusa. Uczniowie mają zobaczyć, jak szybko choroba może się rozwinąć. Prowadzący odpowiednim znakiem wskazuje osobę początkowo zarażoną, tak, żeby inni tego nie widzieli.

Rozpoczynamy przyjęcie, uczniowie chodzą po klasie i witają się z innymi uczestnikami przyjęcia. W pewnym momencie Nauczyciel przerywa zabawę. Każe usiąść uczniom w dwóch współśrodkowych kręgach. W kręgu wewnętrznym mają usiąść uczniowie, którzy nie zostali we wspomniany sposób zarażeni, w zewnętrznym – zarażeni.

Omawiamy sytuację. Najpierw jak czuli się uczestnicy przyjęcia, czy obawiali się podać rękę. Pierwszy zarażony mówi o swoich odczuciach, potem następne osoby. Prowadzący poleca by wyobrazić sobie:

· Co by było, gdyby stworzona fikcyjnie sytuacja była prawdziwa?

· Co zmieniłoby to w ich życiu?

· Komu najpierw powiedzieliby o zagrożeniu?

· Kiedy zrobiliby sobie test?

· Jak czuliby się, wiedząc, że dopiero za ok. 6 miesięcy wirus ujawni się we krwi?

· Jak czują się osoby „zarażone” wiedząc, że mogły się zarazić, ale mogły też zarażenia uniknąć?

· Jak czują się osoby z kręgu wewnętrznego, które nie „zaraziły się” za przyjęciu, ale mogły stwarzać sytuacje ryzykowne w innych okolicznościach?

Następnie prowadzący mówi, że mija pół roku, wszyscy uczestnicy przyjęcia wybierają się do przychodni zrobić test na obecność wirusa.

· Jak się wtedy czują?

· Co mogło się dziać przez te pół roku?

Nauczyciel rozdaje uczniom koperty z wynikami testów. W każdej kopercie znajduje się znak „+” oznaczający wynik pozytywny – zakażenie, lub „–„ – oznaczający, że osoba jest zdrowa.

Prowadzący pyta o samopoczucie przed otwarciem koperty?

Kiedy by to zrobili, czy od razu, czy w domu, czy w samotności, czy w towarzystwie rodziców, innych.

Uczniowie otwierają koperty, każdy wypowiada się na temat odczuć z tym związanych. Jak powstała sytuacja wpłynęłaby na ich życie?

Rundka podsumowująca. Jak podobały się zajęcia, czy uczniowie dowiedzieli się czegoś ciekawego o chorych na AIDS, o sobie samym, o swoich reakcjach.

Ćwiczenie rozluźniające.


Komentarze: (6)Skomentuj artykuł

Edyta
przedstawione ćwiczenie nazywa się pożar buszu, jak doczytałam jest w bardzo okrojonej wersji, jest to bardzo emocjonalne ćwiczenie, po którym nawet osoby dorosłe muszą radzić sobie z nagromadzonymi emocjami. Absolutnie ćw nie nadaje sie do pracy z młodzieżą.... a za rozdanie kopert z wyniakmi plus - minus uważam za ogromny błąd w sztuce pracy profilaktycznej z młozieżą... proszę sobie wyobrazić, tylko syt, gdy młody człowiek ,,zafiksuje się " wynikiem dodatnim... a pani dziękuje za uwagę i kończy zajęcia... nie polecam tego ćwiczenia... za duże ryzyko...

Agnieszka
Mam nieco odmienne zdanie. Uwazam, że spokojnie mozna wykorzystać koperty z - i +, to powinno pozwolić uczniowi głebiej zastanowić się nad ryzykownymi zachowaniami. Dzisiejsza młodziez nie zestresuje się z powodu - (minusa) znalezionego w kopercie :))))

Barbara
Zgadzam się z komentarzem Edyty.Prowadzę zajęcia edukacyjne z tej tematyki od wielu lat, ale tych propozycji, w pracy z młodzieżą nigdy bym nie wykorzystała.

Maria
Ja również prowadzę zajęcia od lat. Także nieraz z wykorzystaniem tej psychodramy. To jest absolutnie nieodpowiedzialne, aby bez przeszkolenia, doświadczenia i przemyślenia przeprowadzać takie zajęcia. Wykorzystanie z młodzieżą? Nie - też uważam, że w pełnej wersji można komuś zrobić ogromną krzywdę. Ciekawi mnie też, czy zapytała Pani autorów ćwiczenia (bo ja ich znam akurat osobiście), czy można to ćwiczenie tak po prostu \"wrzucić do sieci\" bez konsultacji z nimi? W dodatku posługując się tak nieprofesjonalną terminologią w odniesieniu do HIV/AIDS. \"Zarażony\" i \"zarażenie\"? Przeraża mnie, jak za robienie czegoś zabierają sie osoby, które mają na dany temat blade pojęcie...

Krysia
Żadko prowadzę to ćwiczenie, ale je uwielbiam!Młodzież (klasy 4 Technikum) pięknie reaguje, mówimy o emocjach, są testy + i -,bardzo je pamiętają, szanują tą chwilę, zdażało się podczas omawiania z kazdym uczniem że stoją na baczność,całują w rękę, bo taka ważna jest ta chwila,emocje trzeba pilnować, różnie grupa reaguje,pilnować słownictwa, dokładnego zakończenia. Po latach spotykamy się i uczeń mówi skąd ja znam ten głos??????????? aaa to Pani prowadziła takie fajne ćwiczenia- oj przydały się, przydały.To jest podziękowanie najpiękniejsze.

Weronika
Podane informacje są nieprawdziwe i mogą prowadzić do powstawania groźnych stereotypów jak np. w Afryce 40% jest zarażonych HIV. To bzdura, w najbardziej opanowanych pandemią krajach Afryki odsetek sięga 40% ale to są trzy kraje!!!

Przydatne linki



- R E K L A M A -